10 Nisan 2019 Haftalık İhracat Risk Raporu

Euler Hermes Ekonomik Araştırmalar

Haftalık İhracat Risk Görünümü

10 Nisan 2019

Haftanın Verisi

Romanya Mart ayı yıllık enflasyon oranı yüzde 4

Manşetlerde

Euro Bölgesi: 2019 ilk çeyreğinde KOBİ’lerin kredi talebinde artış var

AMB’nin faiz oranı yönlendirmesinde yatıştırıcı tutumu ve TLTRO programını (Hedefli uzun vadeli yeniden finansman operasyonları) iki sene daha uzatması bankaların şirketlere çok cazip kredi imkanları sunmasını mümkün kıldı. Geçtiğimiz senenin son çeyreğinde bankalar, şirketlere sundukları kredi koşullarında sıkılaşma olmasını öngörürken 2019 yılının ilk çeyreğinde durumda genel olarak değişen bir şey olmadı (yüzde -1). Ancak, kredi koşullarındaki gevşemeden büyük şirketler yararlanırken (yüzde -5) KOBİ’ler cephesinde hafif bir sıkılaşma vardı (yüzde 1). Ülke bazında bakılırsa Fransa ve Hollanda’da şirketlere sunulan kredi koşullarında gevşeme olurken, İspanya ve İtalya’da bu koşullar değişmedi, Almanya’da ise sıkılaştı. Talep bazında bakıldığında 2015 yılının ikinci çeyreğinden beri artış eğilimi devam ederken 2019 yılının ilk yarısında bir duraksama oldu. KOBİ’lere olan kredilere yönelik talepte artış oldu ama büyük firmalara yönelik kredi talebi değişmedi. KOBİ’lerin önümüzdeki dönem faaliyetlerine uygun kredi talebinde bulunmaları durumunda banka finansman açığının 2019 yılında GSYH’nin yüzde 3’üne ya da 400 milyar Euro’ya ulaşabileceğini tahmin ediyoruz. Ülke bazında, şirketler için net kredi talebinde Almanya ve Hollanda’da artış olurken İspanya ve İtalya’da yatırımlara yönelik ihtiyaçlar azaldığı için düşüş görüldü.    

Fransa: Bir kez daha iyi bir ihracat performansı

Şubat ayında Fransa’da imalat sanayii üretim endeksi beklenmedik bir toparlanma sergileyerek neredeyse Aralık 2017’de yakalanan zirveyi gördü. Genel olarak ticarete yönelik otomotiv sektörü problemleri, Brexit endişeleri gibi belirsizliklerin arttığı bir dönemde bu artışın ihracata dayalı olması kısmen çelişki yarattı. Sektörün büyümesine ön ayak olan başlıca alt sektörler ilaç dahil Kimya ve Ulaşım Araçlarıydı. Bu durum, yılın ilk iki ayında yıllık 5,3 milyar Euroluk artışla 2019 yılına güçlü bir başlangıç yapan ihracatın da bir yansıması. Ulaşım araçları ihracatta1,6 milyar Euro artış kaydedilmesini sağlarken kimya sektörü de 1,5 milyar Euroluk artışa imza attı. İhracat artışının yarısından çoğu Çin ve ABD pazarlarına giden mallardan kaynaklandı. Çin’e yapılan ihracatta 1,5 milyar Euro artış vardı ama çoğu havacılığa yönelikti. ABD’ye ihracat ise 1,3 milyar Euro arttı ve bunda havacılık sektörünün payı 0,8 ve ilaç sektörünün payı 0,2 milyar Euro oldu. İngiltere’ye olan ihracat da 0,9 milyar Euro arttı. Bunun temel nedeni İngiltere’nin Brexit’ten önce stok yapmaya yönelmesiydi. Almanya’daki araba üreticilerinin halihazırda geçirdikleri zor dönem nedeniyle başta bu ülkeye olmak üzere toplam araba ihracatının 0,2 milyar Euro gerilemesi en büyük hayal kırıklıklarından biri oldu.    

ABD: İstihdam yeniden artışta

Şubat ayındaki oldukça zayıf istihdam raporunun üzerine görece sağlam gelen Mart ayı raporu biraz rahatlama sağladı. Şubat ayında yaratılan istihdam sadece 33 bin kişilikken ve Mart ayında ekonomi 196 bin kişilik iş yaratarak 170 bin kişi olan beklentilerin bile üzerine çıktı. İşsizlik yüzde 3,8, eksik istihdam oranı ise yüzde 7,3 gibi çok düşük seviyelerde kaldı ve istihdamdaki artış genele yayılmış durumdaydı. Tüm bu olumlu göstergelere rağmen ne yazık ki bazı rahatsız edici detaylar da vardı. İmalat sanayiinde istihdamda artış beklenirken 6 bin kişilik düşüş oldu ve son 32 ayın en kötü performansı gözlendi. Ücret artışları zayıftı ve yıllık artışın yüzde 3,4’ten yüzde 3,2’ye gerilemesine neden oldu. Şubat ayı istihdam artışı her ne kadar 20 bin kişiden 33 bin kişiye revize edilmiş olsa da çok düşük bir seviyede kaldı. Son olarak işgücü üst üste üçüncü ayda da küçülmeye devam etti ve bu nedenle işgücüne katılım oranı yüzde 63,2’den yüzde 63’e geriledi. Bu olumsuz detaylara rağmen manşet veriler güçlü ve özellikle de son dönemde; perakende satışlar, dayanıklı mallar ve hizmet sektörü ISM endeksine yönelik olumsuz gelişmeler düşünüldüğünde rapor bir önceki aya göre güven verici  

Gelişmekte olan ülkeler: İmalat sanayii faaliyetleri hâlen durgun

Gelişmekte olan ülkelerde imalat sanayii sektörleri hâlen durgunluk yaşıyor, son PM endeksleri de bunun bir göstergesi. Mart ayında Çin resmi imalat sanayii PM Endeksi 49,2 seviyesinden 50,5 puana çıkarak belirgin bir iyileşme kaydetti ama diğer gelişmekte olan ülkelerde faaliyetlere yönelik veriler hâlâ yatay. Çin hariç toplam gelişmekte olan ülkeler PM endeksimiz Mart ayında 50,2 puan seviyesiyle üst üste dördüncü kez neredeyse durgunluk sayılacak seviyelerde kaldı. Genel olarak bakıldığında bu durum Çin’deki izole toparlanmanın henüz diğer gelişmekte olan ülkelere yansımadığına işaret ediyor. İmalat sanayii sektörleri en zayıf faaliyet gösteren ülkeler hâlen ticarete çok açık. Metal, otomotiv ve Telekom sektörlerinde özelleşmiş ülkeler olmaya devam ediyor. IHS Markit verilerine göre söz konusu sektörlerin küresel PM endeksleri de düşük. Güney Kore, Tayvan, Meksika, Polonya ve Çek Cumhuriyeti bir veya daha fazla sayıda sektördeki zayıflıklardan muzdarip. Ayrıca, Güney Afrika’da PM endeksleri hâlen 50 seviyesinin altında. Bu ülke son çeyreklerde resesyon yaşadı ve ekonomileri üzerindeki güçlü baskının devam edeceğine dair de birçok gösterge var.    

Mercekteki Ülkeler

Brezilya: Ekonomik durum yavaş yavaş netleşmeye başladı

2019 yılı için ekonomik durum yavaş yavaş şekillenmeye başladı. Şubat ayında perakende satışlar durdu ve güven endeksleri Bolsonaro’nun onaylanma oranının düşmesi ve işsizlik oranının yüzde 12’inin üzerine tırmanmasıyla Bolsonaro’nun seçilmesinden önceki seviyelere geriledi. Şubat ayında sanayi üretimi aylık yüzde 0,7 ile yeniden artmış olsa da yıllık olarak altıncı kez üst üste düşüş gösterdi ve bu da iş dünyasında güvenin zayıflamasına neden oldu. Siyasi karmaşa, Bolsonaro’nun çevresindeki kişilere yönelik yolsuzluk iddiaları, bakanın görevden alınması, Parlamento Sözcüsüyle olan anlaşmazlıklar ve emeklilik reformunun yasal sürecine ilişkin ilk zorluklar Brezilya Reali’nin Ocak ayının sonundan beri değer kaybetmesine neden oluyor. Ocak ayının başında yerel paranın kazandığı tüm değer neredeyse sıfırlandı. Borsa,100.000 puan sınırının altına düştükten sonra (şu anda 96.000 puan seviyesinde) sakinleşmeye başladı. Sonuç olarak 2019’un hâlen toparlanmanın çok yavaş olacağı (bu sene yüzde 2’lik GSYH büyümesi) ve zorlu emeklilik reformu müzakereleri nedeniyle borçlanma maliyetlerinin yine artacağı bir yıl olmasını bekliyoruz.      

Romanya: Enflasyon arttı ama faizler sabit

Şubat ayında yıllık enflasyon yüzde 3,8’le Romanya Merkez Bankası’nın hedefi olan yüzde 2,5 yüzdelik bazda ± 1 puan aralığının üst sınırını aşmış olsa bile Banka geçtiğimiz hafta politika faiz oranını yüzde 2,5’te sabit tuttu. Bugün yayınlanan verilere göre Mart ayında enflasyon daha da artarak yıllık yüzde 4’e tırmandı. Geçtiğimiz hafta faizin sabit tutulması konusunda merkez bankası üyeleri arasında fikir birliği vardı ama bazı üyeler bunun gelecek dönemde enflasyona yönelik yukarı yönlü bazı riskler oluşturabileceğine dair endişeler dile getirmişti. Bu endişeler arasında; 2018 yılı sonunda yıllık yüzde 2,4 olan çekirdek enflasyonun Şubat ayında yüzde 2,7’ye çıkmış olması ve işgücü piyasasında artan daralma da vardı. İşsizlik oranı Ocak ayında yüzde 3,3’lük tarihi düşük seviyesinde kalmaya devam ederken ücretlerdeki artış (net ortalama nominal kazanç) yeniden hızlanarak 2019 yılının ilk iki ayında yıllık yüzde 18’e çıktı (2018 yılı son çeyreğinde yüzde 13’tü). Ayrıca, 2018’de dikkat çekecek seviyede istikrarlı olan yerel para (RON) bu sene başından beri EUR karşısında yüzde 2 değer kaybı yaşadı. Merkez bankasının makroekonomik dengesizlikleri azaltmak için para piyasasında likiditeyi sıkı şekilde kontrol etmeye devam etmesini bekliyoruz ama buna bu senenin devamında faiz oranında artış da eşlik edebilir.      

İsrail: Seçmen “devam” dedi

Dün gerçekleştirilen erken genel seçim sonucunda Başbakan Netanyahu’nun bir kez daha galip gelmesi ve beşinci kez başbakanlık koltuğuna oturması neredeyse kesin. Oyların tamama yakını sayıldı ve Başbakan Netanyahu’nun muhafazakar Likud partisi ile en yakın rakibi eski Genelkurmay Başkanı Benny Gantz’ın merkez Mavi ve Beyaz ittifakı kafa kafaya gidiyor. Her ikisi de yaklaşık yüzde 29 oya sahip. Ancak, Likud ve onun sağ kanattaki müttefikleri büyük ihtimalle 65 koltukla 120 koltuklu parlamentoda (Knesset) en fazla koltuğa sahip bloğu oluşturacak. Bunun siyasi sonucu olarak İsrail’in bölgedeki düşmanlarıyla arası daha da gerilebilir. Halihazırda yolsuzluk iddialarıyla suçlanan Netanyahu ciddi bir açıklamada bulunarak yeni hükümetin Batı Şeria’da işgal edilen bölgeleri (Yahudilerin işgal ettiği bölgeleri) İsrail’e ilhak edebileceğini söyledi. Netanyahu döneminin ekonomik karnesi iyi. Son 10 yılda reel GSYH yıllık ortalama yüzde 3,6 arttı. Büyümenin 2019 yılında yüzde 3,1 ve 2020 yılında yüzde 3,6 olmasını bekliyoruz.   

Japonya: Kırılganlık

Son veriler ekonominin 2019 yılına biraz kırılgan girdiğine işaret ediyor. Hanehalkı harcamaları Ocak ayındaki yüzde 2’lik artışa göre Şubat ayında yıllık yüzde 1,7’ye geriledi. Perakende satışlarda yavaşlama var. Ocak ayında yıllık yüzde 0,6 artış sonrasında Şubat ayında yüzde 0,4 artış yaşandı. Sanayi üretimi daraldı (yıllık yüzde -1). Mart ayı iş çevreleri anketleri karışık bir görünüm sergiliyor. İmalat sanayii PM endeksi hafif bir toparlanmayla Şubat ayındaki 48,9 seviyesinden 49,2 puana çıktı ama 50 seviyesinin altında kaldığı için hâlen faaliyetlerde daralmaya işaret ediyor. Hizmetler sektörü PM endeksi 52 seviyesine düştü (Şubat ayında 52,3 puandı) ama burada da düşüşe rağmen faaliyetlerde artış var. Bu nedenle, Merkez Bankası ekstra gevşek para politikası duruşunu büyük ihtimalle 2019-2020 döneminde de sürdürecek. Mali cepheye bakacak olursak, yetkililer Ekim ayında gidilecek satış vergisi artışının (yüzde 8’den yüzde 10’a) etkilerini bertaraf etmek için 2,03 trilyon Yenlik canlandırma önlemleri aldı. Eğer ekonomik faaliyetlerde yavaşlama daha da belirginleşirse vergi artışı ertelenebilir.     

Takvim / Neleri Takipte Olacağız?

11 Nisan         Almanya Mart ayı enflasyon (son)

11 Nisan         Türkiye Şubat ayı ödemeler dengesi

11 Nisan         ABD Mart ayı üretici fiyatları

12 Nisan         Kanada Mart ayı konut fiyatları

12 Nisan         Macaristan Şubat ayı sanayi üretimi

12 Nisan         Romanya Şubat ayı sanayi üretimi

15 Nisan         Brezilya Şubat ayı ekonomik faaliyet endeksi

15 Nisan         Bulgaristan Mart ayı tüketici fiyatları

15 Nisan         Çin Mart ayı toplam sosyal finansman

15 Nisan         Polonya Mart ayı tüketici fiyatları

15 Nisan         Slovakya Mart ayı tüketici fiyatları

16 Nisan         Arjantin Mart ayı enflasyon

16 Nisan         Hırvatistan Mart ayı tüketici fiyatları

16 Nisan         Türkiye Şubat ayı sanayi üretimi

16 Nisan         ABD Mart ayı sanayi üretimi

 

FERAGATNAME

Bu değerlendirmeler her zaman aşağıdaki feragatnameye tabidir.

Bu materyal, bir Allianz şirketi olan Euler Hermes SA tarafından yayınlanmıştır ve sadece bilgilendirme amaçlıdır, tavsiye amaçlı değerlendirilmemelidir. Bu bilginin alıcıları kendi bağımsız değerlendirmelerini yapmalıdır ve sadece bu bilgilere dayanarak harekete geçmemelidir. Bu materyal, bizim onayımız olmaksızın çoğaltılmamalı ve hiçbir belgeye eklenmemelidir. Yasaklanmış̧ olabileceği hiçbir yargı alanında dağıtımına kalkışılmamalıdır. Bu bilginin güvenilirliği bağımsız olarak Euler Hermes tarafından doğrulanmamıştır ve bilginin doğruluğu ile bütünlüğü hakkında Euler Hermes hiçbir şekilde (söyleyerek veya ima yoluyla) temsil veya garantide bulunmamakta, bu bilgiye güvenmek ve onu kullanmak nedeniyle doğabilecek hiçbir sorumluluk ve yükümlülüğü kabul etmemektedir. Aksi belirtilmedikçe, sadece Euler Hermes Finans Departmanı’nın tüm görüş ve tahminleri bu tarihten itibaren hiçbir bildirim olmaksızın değiştirilebilir. Euler Hermes SA, Fransa Mali Pazar Yetkilisi tarafından yetkilendirilmiş ve düzenlenmiştir.

Bu değerlendirmeler aşağıdaki feragatnameye tabidir.

Geleceğe Dair İfadelerle İlgili Temkin Notu: Burada yer alan ifadelerin bazıları gelecekle ilgili beklentiler ve yönetimin mevcut görüş ve varsayımlarına dayalı ileriye dönük ifadeler olabilir. Bu ifadeler bilinen ve bilinmeyen riskler içerdiğinden bu durum, gerçek sonuçların, performansın veya olayların, bu ifadelerde belirtilen veya ima edilenden farklı olmasına yol açabilir. Metin içeriği gereği ileriye yönelik ifadelerin yanı sıra, “olabilir”, “olacaktır”, “olmalıdır”, “beklenmektedir”, “planlanmaktadır”, “amaçlanmaktadır”, “beklemektedir”, “inanmaktadır”, “tahmin etmektedir”, “öngörmektedir” veya “devam etmektedir” gibi kelimeler ileriye yönelik ifadelere örnek teşkil etmektedir. Gerçek sonuçların, performansın veya olayların, bu ifadelerde belirtilenden farklı olmasına yol açan sebepler, bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla şöyle sıralanabilir: (i) genel ekonomik koşullar özellikle de Allianz SE’nin temel iş kolundaki ve ana pazarlarındaki ekonomik koşullar, (ii) gelişmekte olan piyasalar da dahil olmak üzere finans piyasalarının performansı, (iii) sigortalı zarar olaylarının ciddiyeti ve sıklığı, (iv) hastalık ve ölüm oranları ve trendleri, (v) kalıcılık seviyeleri, (vi) kredi temerrütlerinin boyutu (vii) faiz oranları, (viii) Euro-Dolar paritesi de dahil olmak üzere döviz kurları, (ix) değişen rekabet düzeyleri, (x) para yığılması ve Avrupa Para Birliği de dahil olmak üzere kanun ve yönetmeliklerdeki değişiklikler, (xi) Merkez Bankalarının ve/veya yabancı hükümetlerin politikalarındaki değişiklikler, (xii) şirket alımlarının etkileri ve ilgili birleşme konuları, (xiii) yeniden yapılanma önlemleri ve (xiv) genel rekabet faktörleri (her durum için yerel, bölgesel, ulusal ve/veya global bazda). Bu faktörlerin çoğunun terörist faaliyetlerin sonucunda meydana gelmesi veya kuvvetlenmesi daha muhtemeldir. Burada bahsi geçen konular zaman zaman Allianz SE’nin ABD Menkul Kıymetler ve Borsalar Komisyonu’na sunduğu dosyalarda açıklanan riskleri ve belirsizlikleri de içerebilir. Grup, burada yer alan geleceğe dair bilgilerin güncellenmesi konusunda hiçbir yükümlülük üstlenmemektedir.